استفاده از کد ملی دیگران برای مالیات
در سالهای اخیر، با توسعه سامانههای هوشمند مالیاتی و اتصال اطلاعات بانکی، هویتی و شغلی اشخاص حقیقی و حقوقی، موضوع شفافیت مالی به یکی از مهمترین دغدغههای سازمان امور مالیاتی کشور تبدیل شده است. در این میان، یکی از تخلفات رایج اما بسیار پرریسک، استفاده از کد ملی دیگران برای امور مالیاتی است؛ اقدامی که در نگاه اول ممکن است ساده، کمهزینه یا حتی بیخطر به نظر برسد، اما در عمل میتواند پیامدهای سنگین حقوقی، مالی و خانوادگی به همراه داشته باشد.
بسیاری از مودیان، به دلایل مختلفی مانند کاهش مالیات، فرار از بدهیهای قبلی، استفاده از معافیتهای مالیاتی یا ناآگاهی از قوانین، اقدام به ثبت پرونده مالیاتی، دستگاه کارتخوان، حساب بانکی یا حتی فاکتورهای فروش به نام همسر، فرزند یا کارکنان خود میکنند. این در حالی است که نظام مالیاتی، هر کد ملی را بهعنوان یک شخصیت مالیاتی مستقل شناسایی میکند و هیچگونه نسبت خانوادگی یا رابطه کاری، مانع از مسئولیت قانونی نخواهد بود.
استفاده از کد ملی دیگران در پروندههای مالیاتی
استفاده از کد ملی دیگران برای مالیات به وضعیتی گفته میشود که فعالیت اقتصادی واقعی یک شخص، به نام فرد دیگری در سامانههای مالیاتی ثبت شود. این ثبت میتواند به اشکال مختلفی انجام گیرد؛ از جمله ثبت دستگاه کارتخوان، درگاه پرداخت اینترنتی، پرونده مالیاتی، حساب بانکی متصل به کسبوکار یا حتی صدور فاکتورهای فروش به نام شخصی که عملاً نقشی در آن فعالیت اقتصادی ندارد.
از نگاه سازمان امور مالیاتی، آنچه اهمیت دارد واقعیت اقتصادی است، نه توافقهای شخصی یا خانوادگی. به همین دلیل، اگر درآمدی به نام یک کد ملی ثبت شود، مسئولیت مالیاتی آن درآمد بهطور کامل بر عهده صاحب همان کد ملی خواهد بود؛ حتی اگر در عمل، شخص دیگری از آن درآمد منتفع شده باشد.
درگیر شدن همسر یا فرزند در پرونده مالیاتی
یکی از شایعترین موارد استفاده از کد ملی دیگران، ثبت فعالیت اقتصادی به نام همسر یا فرزند است. در بسیاری از کسبوکارهای کوچک و متوسط، مشاهده میشود که دستگاه کارتخوان یا پرونده مالیاتی به نام همسر یا ثبت شده، در حالی که مدیریت، فروش و تصمیمگیریهای مالی توسط شخص دیگری انجام میشود.
از منظر سازمان امور مالیاتی، هیچ تفاوتی میان همسر و سایر اشخاص وجود ندارد. به محض ثبت تراکنشهای مالی به نام همسر یا فرزند، این تراکنشها بهعنوان درآمد او تلقی میشوند و پرونده مالیاتی برای وی تشکیل خواهد شد. در ادامه، برگ تشخیص مالیات صادر میشود و در صورت عدم پرداخت یا اعتراض ناموفق، بدهی مالیاتی قطعی خواهد شد.
نکته مهم اینجاست که حتی اگر همسر یا فرزند هیچگونه اطلاعی از جزئیات فعالیت نداشته باشد، این موضوع مسئولیت قانونی آنها را از بین نمیبرد. در بسیاری از پروندهها، همسریا فرزند پس از سالها متوجه بدهی مالیاتی سنگینی شده که منشأ آن فعالیت اقتصادی طرف مقابل بوده است.
استفاده از کارت ملی کارگر توسط کارفرما
یکی از پرخطرترین انواع استفاده از کد ملی دیگران، معرفی کارمند یا کارگر بهعنوان صاحب کسبوکار یا درآمد است. در برخی موارد، کارفرما برای فرار از مالیات یا پنهان کردن درآمد واقعی، فعالیت را به نام نیروی انسانی خود ثبت میکند؛ در حالی که کنترل کامل کسبوکار در اختیار کارفرماست.
این اقدام، علاوه بر تخلف مالیاتی، میتواند زمینهساز اختلافات جدی حقوقی شود. اگر کارمند یا کارگر در آینده تصمیم به شکایت بگیرد و بتواند اثبات کند که درآمد واقعی متعلق به کارفرما بوده، تمامی مسئولیتهای مالیاتی به شخص اصلی بازگردانده میشود و جرایم سنگینی نیز به آن اضافه خواهد شد.
راهکارهای مقابله با سوء استفاده از کد ملی :
به نقل از سایت آسیانیوز ایران
ورود به سامانههای معتبر :
استفاده از سامانههای دولتی مانند سامانه مالیاتی (my.tax.gov.ir) برای استعلام بدهیهای مالیاتی و جلوگیری از سوء استفاده از اطلاعات شخصی ضروری است. کاربران باید از ورود به سایتهای مشکوک یا غیررسمی خودداری کنند.
هوشیاری در ارائه اطلاعات:
شهروندان باید از ارائه کد ملی و سایر اطلاعات حساس به افراد یا سازمانهای نامعتبر خودداری کنند. در صورت دریافت تماسهای مشکوک، بهتر است با مراکز رسمی تماس گرفته و از صحت درخواست مطمئن شوند.
پیگیری حقوقی :
در صورت کشف هرگونه سوء استفاده از کد ملی، شهروندان باید سریعاً به مراجع قضایی و پلیس فتا اطلاع دهند تا مراحل پیگیری و شناسایی عاملان این نوع کلاهبرداری انجام شود.
نکته مهم درباره کد ملی و مالیات :
بر اساس قوانین مالیاتی کشور، اشخاص حقیقی و حقوقی موظف به پرداخت مالیاتهای تعیین شده هستند. کلاهبرداران با دسترسی به کد ملی افراد، میتوانند از آن برای ثبت نام در سامانه مالیاتی و ایجاد بدهیهای مالیاتی استفاده کنند. در این شرایط، افراد ممکن است بدون اطلاع خود به عنوان بدهکار مالیاتی شناسایی شوند. بنابراین، پیگیری مستمر از طریق سامانههای آنلاین و توجه به وضعیت مالیاتی خود میتواند از وقوع چنین کلاهبرداریهایی جلوگیری کند.
با توجه به گسترش روزافزون این نوع کلاهبرداریها، نهادهای امنیتی و قضایی به شهروندان توصیه میکنند که از حریم خصوصی خود به دقت محافظت کنند و هرگونه فعالیت مشکوک را سریعاً گزارش دهند.
پیگیری سوء استفاده از کدملی
در صورت ثبت شکایت، سازمان امور مالیاتی و مراجع قضایی، بررسی دقیقی از واقعیت اقتصادی انجام میدهند. این بررسی شامل تحلیل تراکنشهای بانکی، محل فعالیت، قراردادها، فاکتورها، اظهارات طرفین و حتی گزارشهای میدانی است. تجربه نشان داده که اثبات مالک واقعی درآمد در بسیاری از موارد کار دشواری نیست.
پس از اثبات، پرونده مالیاتی اصلاح میشود و بدهی و جرایم به شخصی که درآمد واقعی را کسب کرده منتقل میگردد. علاوه بر آن، ممکن است موضوع فرار مالیاتی مطرح شود که تبعات کیفری نیز به همراه دارد.
سوالات متداول
1.آیا استفاده از کد ملی همسر برای مالیات جرم محسوب میشود؟
بله، در صورت اثبات، تخلف مالیاتی تلقی شده و مشمول جریمه است.
2.اگر فرزندم رضایت داشته باشد باز هم مشکل دارد؟
بله، رضایت تأثیری در مسئولیت قانونی ندارد.
3.آیا سازمان امور مالیاتی حتماً متوجه این موضوع میشود؟
در بسیاری از موارد بله، بهویژه با بررسی تراکنشهای بانکی.
4.جریمهها معمولاً چقدر است؟
بسته به میزان درآمد، از مبالغ کم تا جرایم بسیار سنگین متغیر است.
5.بهترین راه پیشگیری چیست؟
ثبت شفاف فعالیت اقتصادی به نام شخص واقعی و رعایت قوانین مالیاتی.
با مشاوره رایگان مالیاتتو منطقی کن
برای راهنمایی و مشاوره در امور مالی و مالیاتی خود، به کارشناسان ما مراجعه کنید و از تخصص و تجربه آنها بهرهمند شوید. با اعتماد به تیم ما، میتوانید مسائل مالیاتی خود را به بهترین شکل مدیریت کرده و پیشنهادات لازم را دریافت کنید.
تماس با ما :
مشاوران مالی و اداری روناک
ارائه خدمات مشاورهای رایگان
روناک اعتماد برای آینده